Antynomie bieli i czerni

Czerń i biel,  niczym noc i dzień, śmierć i życie, piekło i niebo, grzech i łaska.

            Biel to najjaśniejsza  z barw, w której toną inne kolory, czerń to całkowity brak światła. Fotografia czarno-biała według niektórych potrafi najlepiej opowiedzieć o wszystkich kolorach, cieniach i blaskach wypełniających świat. Potrafi ukazać to, co umyka w potoku kolorów, kiedy świeci słońce a nad głową błyszczy tęcza. Pokazuje zależności, które zachodzą pomiędzy szarościami i różnymi odcieniami bieli. Stwarza opowieść o kompromisach i schematach. Wypełnia pustą, jakby się zdawało przestrzeń miedzy czernią a bielą.

            Czerń to diabeł, fermentacja, gnicie, klęska, zepsucie, ale także wiodący kolor w modzie .

            Biel, jawi się, jako doskonałość, oświecenie, mądrość, łaska, zwycięstwo, zbawienie. Funkcjonuje również w historii kosmetyków pojęcie bieli ołowianej. Która w renesansie zaliczała się niebezpiecznych kosmetyków.

               Lubimy zestawiać ze sobą białą bluzkę i czarną spódnicę, białą koszulę i czarne spodnie; to klasyka. Odświętny strój na każdą okazję, najważniejsze kolory w szafie, bo zawsze ratują sytuację. Jeżeli musimy świetnie wyglądać ( a nie mamy nowej sukienki) taki strój nie przyniesie nam ujmy.

            Zadie Smith w powieści „Białe zęby” pociągnęła te kolorystyczne skojarzenia dalej, przeniosła je na ludzką skórę. Człowiek – czarny i człowiek – biały, to charakterystyczne postacie, które miotają się w swoich życiowych wyborach. Człowiek czarny przez swoją czarną skórę jest nosicielem piętna, bo dźwiga na swoich barkach symboliczne znaczenie czarnego koloru.

            Bohaterami Zadie Smith między innymi są Jonesowie, mieszane, czarno-białe małżeństwo. W tym przypadku jednak autorka wbrew skojarzeniom, że czarny jest głupi, leniwy i obdarzony dwoma lewymi rękami, ubrała czarną Clare w cechy szlachetne. Ta osiemnastolatka, mimo swojego koloru skóry jest stroną aktywną w małżeństwie. Świetnie rozwinięta intelektualnie, potrafi podejmować trafne decyzje, nie boi się życia ani zmian. Chętnie pracuje i mierzy się z otaczającą rzeczywistością. Biały Archie jest jej przeciwieństwem. Wycofany, zarażony smutkiem, zniechęceniem i przeczuciem, że czego się tknie i tak nic mu się nie uda, z dnia na dzień pogrąża się w wewnętrznej klęsce.

            Dzieci pochodzące z czarno-białych związków są banitami w kraju, w którym się urodziły. Mają problem z przynależnością kulturową. Nie potrafią odnaleźć swojego miejsca, nie wiedzą, gdzie zbudować dom. Dobry dom, który nikomu nie zasłoni słońca. Przeszkadzają i białym i czarnym. Są kolorowe, a kolorowe to nie białe.

             Od symbolicznego znaczenia barw: czarnej i białej doszliśmy do skomplikowanych relacji rasowych, koloru skóry i poszukiwania tożsamości. W kurczącym się świecie, który zdaje się coraz bliższy i „na wyciągnięcie ręki” problemy postkolonialne są ciągle aktywne, a możliwość ich likwidacji jest nierealna. Dlaczego?

            Bądźcie z nami, a uda się nam odpowiedzieć na to i inne pytania!

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinby feather

One thought on “Antynomie bieli i czerni

  1. Ja nie lubię czarnego koloru i unikam go jak mogę, dla mnie, jak dla XIX wiecznych impresjonistów – czarny to brak pigmentu.

Comments are closed.